He tapuwae waro tō tātou

Ko te mea tuatahi, he aha te tapuwae waro?

Ko te tikanga, ko te tapeke o ngā hau kati kōtuhi (GHG) – pērā i te hauhā waro me te methane – e whakaputaina ana e te tangata takitahi, e te huihuinga, e te whakahaere, e te ratonga, e te wāhi, e te hua rānei, e whakaatuhia ana hei rite ki te hauhā waro (CO2e). He tapuwae waro tō te tangata takitahi, pērā anō hoki ngā kamupene. He rerekē rawa ia pakihi. I te ao whānui, ko te tapuwae waro toharite e tata ana ki te 5 tana.

Mai i te tirohanga pakihi, mā te tapuwae waro ka mārama tātou ki te nui o te waro e puta mai ana i ā tātou mahi me te tipu. Mā tēnei mōhiotanga ka taea e tātou te rangahau i ngā wāhanga o te pakihi e whakaputa ana i ngā tukunga GHG, me te kawe mai i ngā otinga hei whakaiti i aua tukunga.

Nō hea te nuinga o āu tukunga waro?

Tata ki te 60% o ā mātou tukunga GHG e ahu mai ana i te hanga i ngā rōra matua (whaea rānei). Ko tētahi atu 10-20% o ā mātou tukunga e ahu mai ana i te hanga o ā mātou takai, tae atu ki ngā matua kātene i waenganui o te pepa wharepaku me ngā tauera kīhini. Ko te 20% whakamutunga e ahu mai ana i te tuku me ngā tuku, mai i ngā wāhi hanga ki ngā tatau o ngā kaihoko.

He aha tā tātou mahi hei whakaiti i te tapuwae waro?

Kua kaha tā mātou mahi ki te whakaiti i ā mātou tukunga!

Ngā hua waro iti: Ko tētahi o ā mātou kaupapa matua ko te whakarato i ngā hua waro iti, pumau ki ngā kiritaki, koia mātou e tuku noa ana i ngā hua kiko muka pāpaka rerekē.

Ngā waka hiko: Kei te whakawhiti mātou i tō mātou whare putunga ki te whakamahi i ngā waka hiko.

Pūngao whakahou: Kua mahi tahi mātou me ngā kamupene pūngao whakahou ki te whakamahi i te pūngao whakahou i roto i tā mātou wheketere. Inaa, kei te whakamahere mātou ki te tāpiri i ngā panera rā ki te tuanui o tā mātou awheawhe! He mea whakahihiri te kite kei te whakarato te rā i te 46% o te pūngao o te whare ināianei. Ā, koinei anake tā mātou taahiraa tuatahi ki te whakaputanga matomato.

He pakihi kore-waro te pakihi ina inehia ā rātou tukunga waro, kātahi ka whakaitihia, ka whakakorengia rānei i tētahi nui ōrite. Kei te mahi mātou i tēnei wā ki te whakaiti i ngā tukunga e puta mai ana i tā mātou wheketere mā te whakanui ake i te whakamahinga o te pūngao hou me te whai huatanga o te pūngao. Kei te mahi hoki mātou ki te ine i ā mātou whakahekenga tukunga GHG, ā, ka whakahoutia tonutia tēnei i a mātou e kawe mai ana i ngā kaupapa hou e pai ana ki te ao!


Wā tuku: 10-Ākuhata-2024